ZAPOWIEDŹ
(relacja niżej)
Skarżysko jest miastem od teraz już nieco ponad stu lat. Jednak na naszych terenach człowiek żył oczywiście nie od stu lat. Nawet nie od kilkuset. Od tysięcy! Miejscem, gdzie mieszkali ludzie z epoki kamienia było Rydno – obszar nad rzeką Kamienną pomiędzy dzisiejszym Skarżyskiem a Wąchockiem.
Do tamtych czasów nawiązuje coroczny piknik prehistoryczny, który się u nas odbywa i na który zapraszamy, bo odbędzie się już wkrótce.
Nowe miejsce, nowa nazwa
W tym roku piknik zmieni lokalizację. W ostatnich latach odbywał się koło Wielkiego Pieca przy stadionie Granatu na Rejowie. Stadion jest teraz jednak wielkim placem budowy, więc i organizacja pikniku byłaby utrudniona.
Podoba Ci się to, co robimy na ProSkarżysko? Więc może postawisz nam wirtualną kawę? Dziękujemy! :)
Tym razem piknik odbędzie się więc w Skarżysku Kościelnym przy tamtejszej sadzawce znajdującej się za gminnym ośrodkiem kultury w pobliżu urzędu miasta i gminy.
Niewielkiej zmianie uległa też nazwa – z pikniku archeologicznego na pradziejowy. Teraz będzie to więc Piknik Pradziejowy PraOsada Rydno.
Nie zmienił się natomiast organizator, którym jest Stowarzyszenie PraOsada Rydno, którym kieruje Tomasz Juchniewicz.
Praczłowiek w teorii i praktyce
Program pikniku jak zawsze opowiada o życiu naszych przodków przed tysiącami lat. Jednak opowiada nie tylko słowami (choć i opowieści nie zabraknie), ale też pokazując je w praktyce. Pojawi się wielu gości, w tym już niemal stali bywalcy pikniku.
Piknik Pradziejowy PraOsada Rydno 2026 – program:
- warsztat gliniarski, gdzie pod okiem Grzegorza Borysa odbywać się będą zajęcia ręcznego lepienia z gliny
- warsztat krzemieniarza, gdzie Daniel „Mumin” Marciniak prezentował będzie metody obróbki krzemienia oraz przybliży znaczenie tego surowca, jego gatunki i metody pozyskiwania
- Stone Spirit – rodzina z epoki kamienia. Daria i Viktor wraz z córką ponownie zaszczycą nas swoją obecnością. Wspólnie realizują projekt Stone Spirit, skupiający się na odtwarzaniu technologii oraz nabywaniu umiejętności związanych z epoką kamienia
- stanowisko plastyczne, przeznaczone głównie dla najmłodszych, gdzie z pomocą Tamary Wasilewskiej będą mogli, w luźnym nawiązaniu do sztuki prehistorycznej, dać upust swojej wyobraźni.
- stanowisko plecionkarza – jego gospodarz Szymon zajmuje się produkcją m.in. torebek, saszetek, sznurków, worków z naturalnych włókien roślinnych, zazwyczaj opartych na oryginalnych wzorcach z epoki.
- Aleksandra Cieślicka zapozna uczestników z dzikimi roślinami użytkowymi i różnymi sposobami ich wykorzystania
- Dominika Gubała zaprezentuje neolityczne metody przędzalnictwa
Prelekcje:
Sobota, godz. 16.00
Justyna Żukowska i Jakub Jędrzejewski, czyli Cafe Wiedza, opowiedzą o swoim postrzeganiu duchowości w epoce kamienia.
Niedziela, godz. 15.00
Łukasz Sikora opowie o Jaskini Ciemnej znajdującej się w Ojcowskim Parku Narodowym, gdzie znaleziono ślady obecności neandertalczyków oraz homo sapiens.
Piknik Pradziejowy PraOsada Rydno 2026 odbędzie w sobotę i niedzielę 5 i 6 września 2026 roku w Skarżysku Kościelnym, przy sadzawce za gminnym ośrodkiem kultury w pobliżu urzędu miasta i gminy. Każdego dnia w godz. 10.00-18.00.
Wstęp na piknik jest BEZPŁATNY. Organizatorzy zachęcają natomiast do wsparcia wydarzenia poprzez zbiórkę internetową.
Zachęcamy do wsparcia i zapraszamy!
W ten sam weekend po sąsiedzku odbędzie się Roztańczone Kościelne 2026:
Roxie, Blanka i Czerwone Gitary. Roztańczone Kościelne 2026 to muzyka dla wszystkich. Zapraszamy!
RELACJA
Piknik Pradziejowy PraOsada Rydno odbył się, zgodnie z zapowiedzą, w innym niż w ostatnich latach miejscu. Wielki piec, przy którym on się dotychczas odbywał, znajduje się w bliskim sąsiedztwie stadionu Granatu. Ten jest w remoncie, co sprawiło, że trudno byłoby w komfortowych warunkach przeprowadzić piknik. Z tego powodu odbył się on w Skarżysku Kościelnym na skwerze przy sadzawce.
Piknik, który organizuje Stowarzyszenie PraOsada Rydno, to przede wszystkim szereg stanowisk rekonstrukcyjnych, na których można w praktyce zobaczyć, a także samemu spróbować życia z epoki kamienia.
Prezes stowarzyszenia, Tomasz Juchniewicz, zaprezentował stanowisko, gdzie był szałas kryty skórami, a on sam pokazywał, jak ówcześnie mieszkańcy naszych ziem wykonywali pozyskiwany z hematytu barwnik zwany ochrą, czyli największe bogactwo i główny „towar eksportowy” Rydna. Wytwórcom ochry przydawały się inne wytwory ziemi, jak krzemień czekoladowy czy piryt do niecenia ognia.
Grzegorz Borys tradycyjnie prezentował swoją specjalność, czyli lepienie naczyń z gliny. Również nie po raz pierwszy na pikniku Rydno był Daniel „Mumin” Marciniak, który zaprezentował swoją specjalność – krzemieniarstwo. Prezentował szereg różnych narzędzi, a chętnym pokazywał, jak się robi choćby siekiery, czyli narzędzie wówczas ludziom niezbędne.
W podobnym stylu urządzone było rodzinne stanowisko Stone Spirit. Viktor Kalach nazwał je paleolitycznym warsztatem. On również pokazywał, jak nasi przodkowie sprzed tysięcy lat wykonywali przydatne narzędzia, np. strzały.
Kilka kolejnych stanowisk miał wspólny mianownik – przędzalnictwo. Tam dowiedzieliśmy się, jak wykonywano przędzę, którą z kolei zamieniano w inne rzeczy. Dominika Gubała pokazywała między innymi, jak do wykonywania wykonywać nici z łyka roślin, a potem zamienić je w przedmioty codziennego użytku. Rozmaite rodzaje włókien roślinnych pokazywał Szymon Mędrek, a Aleksandra Cieślicka, oprócz roślinnych, mówiła o przędzy z sierści zwierzęcej, w tym wełny. Pokazywała również, jak szyto ówczesnymi nićmi, a robiono to za pomocą igieł wykonanych z kości zwierząt lub rybich ości.
Przegląd stanowisk wraz z wyjaśnieniem prowadzących obejrzysz na tym filmie na YouTube:
Po raz kolejny gośćmi skarżyskiego pikniku byli Justyna Żukowska i Jakub Jędrzejewski, czyli duet prowadzący Cafe Wiedza – kanał na YouTube i profil o tej samej nazwie na Facebooku.
Oboje podróżują po całej Europie, odwiedzając miejsca, gdzie ludzie żyli i działali przed wieloma laty. Tym razem na pikniku Rydno opowiedzieli nam o duchowości praludzi, prezentując przy tym artefakty, jakie owi ludzie po sobie zostawiali – rzeźby, malunki czy narzędzia. Opowiadali również o pochówkach zmarłych.
Ich prelekcję można również obejrzeć na YouTube:
Drugą prelekcją tegorocznego pikniku był wykład Łukasza Sikory, który mówił o Jaskini Ciemnej w Ojcowskim Parku Narodowym.
Tegoroczny piknik o prehistorii przeszedł do historii, a na następny zapraszamy za rok.
Rydno to nazwa rezerwatu archeologicznego, który rozciąga się wzdłuż rzeki Kamiennej od obrzeży Skarżyska-Kamiennej w kierunku Wąchocka. Nazwę Rydno nadał temu miejscu profesor Stefan Krukowski, archeolog, który intensywnie badał to miejsce, zaczynając jeszcze w czasach międzywojennych. W miejscu tym, kilkadziesiąt tysięcy lat temu, zaczęli osiedlać się neandertalczycy. Szczyt osadnictwa przypadł na schyłek starszej oraz środkową epokę kamienia. Tym, co przyciągało osadników w to miejsce, była ochra, czyli barwnik rytualno-symboliczny, wykonywany z rudy żelaza – hematytu. Nie bez znaczenia były występujące w okolicy pokłady krzemienia niezbędnego w życiu codziennym.
Podoba Ci się to, co robimy na ProSkarżysko? Więc może postawisz nam kawę? Dziękujemy! :)
