Podoba Ci się to, co robimy na ProSkarżysko? Więc może postawisz nam kawę? Dziękujemy! :)
Rok 1885 był jednym z najważniejszych w historii Skarżyska-Kamiennej. Wówczas jeszcze oczywiście niebędącego ani Skarżyskiem-Kamienną, ani nawet miastem. Jednak to właśnie to, co wydarzyło się w styczniu tamtego roku, miało zadecydować o tym, jaki los czeka ówczesną wieś Kamienna.
To właśnie w 1885 roku poprowadzono u nas linię kolejową – Drogę Żelazną Iwangrodzko-Dąbrowską. Otwarto ją uroczyście 25 stycznia 1885 roku:
To data ważna zarówno dla Skarżyska-Kamiennej i regionu, jak i również dla ziem leżących w pobliżu tej „drogi żelaznej”. Data ważna, która jest celebrowana na różne sposoby. W 2025 roku będzie obchodzone 140-lecie istnienia DŻID, ale już w roku poprzedzającym odbywają się wydarzenia do tego jubileuszu nawiązujące.
Jedną z form podkreślenia istoty tego wydarzenia był Pierwszy Skarżyski Kongres Badaczy i Sympatyków Kolei, który odbył się 28 i 29 września 2024 roku w Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej, w Miejskim Centrum Kultury oraz na… ulicach Skarżyska-Kamiennej. Do udziału w nim zaprosili skarżyscy historycy z Fundacji Wczoraj dla Jutra oraz Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddział Skarżysko-Kamienna
Pierwszego dnia odbyła się konferencja naukowa. Rozpoczęła się od prelekcji, w której dr J. Ewa Leśniewska przybliżyła postać Jana Blocha, czyli prywatnego inwestora Drogi Żelaznej Iwangrodzko-Dąbrowskiej, a o którym napisał biografię. Pochodzący z Radomia finansista jest nazywany „ojcem założycielem” Skarżyska. Był osobą nie tylko niezwykle przedsiębiorczą, ale też miał szerokie zainteresowania, nie tylko kolejowe.
W kolejnym wykładzie dr Maciej Cichoń przybliżył niuanse Drogi Żelaznej Drogi Iwangrodzko-Dąbrowskiej. Zaznaczył, jak bardzo skorzystały miejscowości leżące bezpośrednio przy niej. Z kolei te, który miały pecha znaleźć się choćby nieco na uboczu, nie rozwinęły się już tak mocno. Prelegent do tych zaliczył choćby Miechów, a wśród tych, które skorzystało niezwykle mocno, jest oczywiście Skarżysko-Kamienna.
Korzyści, jakie odniosło Skarżysko, nazywane w efekcie Miastem Kolejarzy, przybliżył kolejny prelegent – Marcin Medyński, prezes skarżyskiego oddziału PTH, a także m.in. autor książki „Miasto Kolejarzy nad Kamienną”.
Nie sposób wymienić jest wszystkich wymienionych przez niego korzyści, jakie odniosła wówczas Kamienna i okoliczne wsie. Wystarczy powiedzieć, że ludność Kamiennej pod koniec XIX wieku niemal się podwoiła. Inwestycja w postaci DŻID pociągnęła za sobą kolejne inwestycje, już przede wszystkim w XX wieku. To wszystko razem sprawiło, że Kamienna uzyskała w 1923 roku prawa miejskie.
Kolejni prelegenci przybliżyli rozmaite aspekty działalności Drogi Żelaznej Iwangrodzko-Dąbrowskiej. Byli to:
- Dr inż. Bartosz Kozak – Wpływ kolei Iwangorodzko-Dąbrowskiej na rozwój linii wąskotorowych w rejonie Gór Świętokrzyskich
- Prof. Piotr A. Tusiński – Wpływ kolei Iwangorodzko (Dęblińsko)-Dąbrowskiej na industrializację i urbanistykę Radomia do wybuchu II wojny światowej
- Piotr Skucha – Tunel kolejowy pod wzgórzem Piaskowiec – geneza, historia i teraźniejszość
- Konrad Maj – Materiały archiwalne dotyczące kolei w zasobie Archiwum Państwowego w Kielcach – wybrane przykłady
- Krzysztof Głowacki – Źródła do dziejów Drogi Żelaznej Iwangorodzko-Dąbrowskiej w zasobie Archiwum Państwowego w Radomiu.
Kilka tekstów pokonferencyjnych ukazało się w roczniku „Z dziejów regionu i miasta”, z którym w wersji cyfrowej można zapoznać się tutaj:
Z dziejów regionu i miasta – rocznik 15/2024 – PTH Skarżysko
Jeszcze tego samego dnia organizatorzy Pierwszego Skarżyskiego Kongresu Badaczy i Sympatyków Kolei zaprosili na spacer historyczny. Tematyka mogłaby być tylko jedna – kolej w Skarżysku. Tytuł spaceru to „Śladami skarżyskich kolejarzy”. Na koniec spaceru w MCK odbyła się inauguracja wystawy „Kolej Iwangorodzko-Dąbrowska – wielość perspektyw”.
Zobacz relację ze spaceru:
Nazajutrz w MCK odbyła się debata dotycząca obchodów jubileuszu DŻID z udziałem historyków, władz miasta, przedstawicieli środowisk kolejowych, a także sympatyków kolejnictwa.
Podoba Ci się to, co robimy na ProSkarżysko? Więc może postawisz nam kawę? Dziękujemy! :)
