Okres międzywojenny był czasem dynamicznego rozwoju Skarżyska. Napędzany był obecnością węzła kolejowego Drogi Żelaznej Iwangrodzko-Dąbrowskiej, uruchomieniem Państwowej Fabryki Amunicji, rozpoczęciem działalności ZEORK-u i wielu innych fabryk i zakładów. Jak się twierdzi, z polskich miast w tamtym okresie szybciej rozwijała się tylko budowana od podstaw portowa Gdynia.
Za szybkim rozwojem miasta szedł oczywiście wzrost liczby ludności. W tym dzieci, rzecz jasna. Oczywiste jest, że w efekcie tego potrzeba było coraz więcej szkół. Zapadła więc decyzja o utworzeniu kolejnej z nich – na obecnym osiedlu Dolna Kamienna. Wówczas nasze miasto, będące miastem od 1923 roku, nosiło nazwę Kamienna, którą na Skarżysko-Kamienna zmieniono w 1928 roku.
Pierwsze dni pierwszego LO
Istniała tam już wówczas 4-klasowa szkoła prywatna, ale z powodu dużej liczby uczniów i niewystarczających warunków lokalowych (dzieci uczyły się w kilku miejscach) konieczne było wybudowanie odpowiadającego potrzebom budynku i powołanie nowej w wówczas już będącej miastem Kamiennej.
Tak wtedy stwierdzono w dokumencie kosztorysowym budowy szkoły:
Działka, gdzie stoi dziś budynek I LO, należała do kilku właścicieli – banku spółdzielczego, braci Węgrzeckich i Ludwika Wiatra. Nabyto go w 1926 roku i jeszcze tego samego roku przystąpiono do wznoszenia budynku.
I tak powstała… Publiczna Szkoła Powszechna nr 4
Tak, tak, to nie pomyłka. Szkoła, która dziś jest ogólniakiem, nie od początku nim była. Wtedy, zresztą, liceów ogólnokształcących jako takich jeszcze nie było. Nawet Mickiewicz, starszy o jedenaście lat od Słowackiego (oczywiście mamy na myśli szkoły, nie naszych wieszczów), też nie od początku był ogólniakiem.
I właśnie tego dnia, 26 czerwca 1926 roku, dokonano uroczystego wmurowania kamienia węgielnego pod budowę szkoły powszechniej w Kamiennej. W archiwach szkoły zachował się akt erekcyjny, w którym pięknym stylem i charakterystycznym dla owych czasów językiem opisano tę uroczystość:
Działo się to dnia dwudziestego szóstego czerwca tysiącznego dziewięćsetnego dwudziestego szóstego roku w mieście Kamiennej, powiatu Koneckiego, za Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej D-ra Ignacego Mościckiego, kiedy na czele Rządu stał Dr Kazimierz Bartel, a kierownictwo Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenie Publicznego spełniał Prof. Józef Mikułowski-Pomorski, gdy urząd Wojewody Kieleckiego spełniał Ignacy Manteuffel, kiedy na Stolicy Diecezjalnej w Sandomierzu zasiadał biskup Ordynarjusz Ksiądz Marian Ryx, a Starostą Koneckim i Przewodniczącym Wydziału Powiatowego był Dr Mieczysław Łęcki, za Kuratora Okręgu Szkolnego Warszawskiego Grzegorza Zawadzkiego, gdy Wizytatorem tutejszego okręgu był Marjan Pęczalski, a Inspektorem Szkolnym na Powiat Konecki Antoni Lumbe, zaś Przewodniczącym Rady Szkolnej Powiatowej był Andrzej Bałtruszajtis, za proboszcza parafii Kamiennej Księdza Stanisława Henryka Górskiego, gdy zarząd miasta Kamiennej spoczywał w rękach Burmistrza Wawrzyńca Ergietowskiego i Magistratu składającego się z Vice-burmistrza Jana Grodnickiego, oraz ławników Antoniego Sieczki, Piotra Tylmana i Wacława Węgrzeckiego, kiedy w Radzie Miejskiej zasiadali Bilski Wincenty, Chmielnicki Chaskiel, Inż. Frankiewicz Stanisław, Garbacz Władysław, Jedynak Stanisław, Komarnicki Wacław, Kowalik Karol, Mazur Franciszek, Inż. Mazurowski Stefan, Michnowski Feliks, Orlikowski Roman, Pająk Franciszek, Perl Mordka-Dawid, Piotrowski Aleksander, Pfeffer Saul, Rożek Szczepan, Rzuchowski Stefan, Serafin Leopold, Sosnowski Józef, Turno Edward, Wiatr Ludwik, Woźniak Józef i Zylberman Moszek.
Budowę Szkoły powszechnej projektu Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego o wymiarach 55,24 m długości i 17,28 m szerokości, a 12,70 m wysokości, o trzynastu salach naukowych rozpoczął Magistrat miasta Kamiennej przy współudziale Komitetu Budowy Szkoły Powszechniej za zasadzie uchwały Rady Miejskiej z dnia 7 lipca 1924 roku na 15-em posiedzeniu obradującem pod przewodnictwem Dra Tadeusza Możdzyńskiego, a powziętej z inicjatywy kierownika szkoły powszechnej Edwarda Turno, za poparciem Wydziału Powiatowego w Końskich i przy wydatnej ofiarności pracowników kolejowych, grupujących się w związkach: Polski Związek Kolejowców Rzeczypospolitej Polskiej Koło w Kamiennej-Skarżysku, Zawodowy Związek Pracowników Kolejowych Rzeczypospolitej Polskiej Koło w Kamiennej-Skarżysku, Związek Kolejowy Zjednoczenie Zawodowe Polskie Oddział w Kamiennej-Skarżysku, Związek Urzędników Kolejowych na Rzeczpospolitą Polską Zarząd Koła w Kamiennej-Skarżysku, Związek Zawodowy Maszynistów Rzeczypospolitej Polskiej Koło w Kamiennej-Skarżysku, a także kierowników i nauczycielstwa szkół powszechnych oraz miejscowego społeczeństwa.
Jeszcze trwała budowa szkoły, gdy otrzymała ona w 1927 roku patronat Juliusza Słowackiego. Od 1 listopada 1928 roku kierownikiem szkoły został Józef Erbel. Pierwsze lekcje odbyły się 1 lutego 1929 roku.
Tutaj więcej o legendarnym dyrektorze szkoły – Józefie Erblu:
Erbel – szkoła pomnik. Józef Erbel – postać pomnikowa i… kontrowersyjna
Początki historii, do czasów wojennych włącznie, zaprezentowaliśmy w podlinkowanym niżej tekście, który został napisany na bazie opracowania, które przygotowali dziś już absolwenci szkoły – Wiktor Winiarski i Błażej Kowacz.
Po II wojnie światowej musiało minąć jeszcze trochę czasu, zanim szkoła z podstawowej przekształciła się w liceum. W międzyczasie była jeszcze 11-latką. Samodzielnym liceum Erbel stał się w 1966 roku, gdy usamodzielnioną Szkołę Podstawową nr 4 ulokowano na ulicy Spacerowej.
Pierwsza setka pierwszego LO
Gdy po raz pierwszy publikujemy ten tekst, mija 60 lat od tego momentu i dokładnie 100 lat od wmurowania kamienia węgielnego.
I Liceum Ogólnokształcące obchodzi więc jubileuszowy rok. Dniem szczególnego świętowania będzie 17 października 2026 roku, gdy odbędą się uroczystości jubileuszowe 100-lecia szkoły połączone z V Zjazdem Absolwentów I LO.
Szczegółowe informacje o obchodach 100-lecia I LO w Skarżysku znajdują się tutaj:
O jakże ciekawej historii I LO w Skarżysku będziemy jeszcze w jubileuszowym roku pisać.
Podoba Ci się to, co robimy na ProSkarżysko? Więc może postawisz nam wirtualną kawę? Dziękujemy! :)
Dawid Kowalik w dwóch konkurencjach, dwuboju i pożarniczym torze przeszkód, zajął drugie miejsca. W obu przypadkach o ułamki sekund wyprzedził go jedynie reprezentujący Małopolskie Grzegorz Arczyński.
Zdjęcia: Centralna Szkoła Państwowej Straży Pożarnej
